آزمایش گاز خون شریانی چیست و به چه دلیل انجام می‌شود – بخش (۲)

آزمایش گاز خون شریانی چیست و به چه دلیل انجام می‌شود – بخش (۲) - پایازیست آرایه

آزمایش گاز خون شریانی چیست و به چه دلیل انجام می‌شود – بخش (۲)

در بخش اول از این مطلب برخی نکات مربوط به آزمایش گاز خون شریانی و دلایل انجام آن را با هم بررسی کردیم. در این مطلب به ادامه‌ی این نکات اشاره خواهیم کرد.

خطرات

احتمال بروز مشکل هنگام نمونه‌گیری از شریان بسیار اندک است.

  • شاید در محل تزریق کبودی کمی ایجاد شود. با فشار آوردن روی محل تزریق پس از انجام نمونه‌گیری به مدت ۱۰ دقیقه، احتمال کبودشدن را کاهش دهید (اگر مشکلات خونریزی دارید یا رقیق‌کننده‌های خون استفاده می‌کنید، بیشتر فشار دهید).
  • در طول نمونه‌گیری ممکن است احساس گیجی، غش، سرگیجه یا تهوع داشته باشید.
  • شاید خونریزی افرادی که دچار اختلالات خونریزی هستند، قطع نشود. آسپیرین، وارفارین (کومادین) و داروهای رقیق‌کننده دیگر احتمال خونریزی را افزایش می‌دهد. اگر مشکلات خونریزی و انعقاد خون دارید یا داروهای رقیق‌کننده خون استفاده می‌کنید قبل از نمونه‌برداری به پزشک اطلاع دهید.
  • در موارد نادر، شاید سوزن به عصب یا شریان آسیب برساند و موجب مسدود شدن شریان شود.

باوجوداینکه بروز مشکلات بسیار نادر است اما مراقب دست یا پایی که از آن خون گرفته شده باشید. تا ۲۴ ساعت پس از نمونه‌گیری از شریان، چیزی را بلند یا حمل نکنید.

نتایج

آزمایش گاز خون شریانی، میزان اسیدی بودن (pH) و سطح اکسیژن و کربن دی‌اکسید خون را اندازه می‌گیرد.

نرمال

مقادیر نرمال (محدوده نرمال) زیر فقط راهنما هستند. این محدوده‌ها در هر آزمایشگاهی متفاوت هستند و به ارتفاع از سطح دریا بستگی دارند. شاید آزمایشگاه شما محدوده نرمال متفاوتی داشته باشد. گزارش آزمایشگاه باید شامل محدوده مورداستفاده آن‌ها باشد. همچنین، پزشک بر اساس سلامت شما و عوامل دیگر، نتایج را ارزیابی خواهد کرد. این بدان معناست که مقداری که در اینجا نرمال محسوب نمی‌شود شاید برای شما یا آزمایشگاه شما نرمال باشد.

نتایج معمولاً بلافاصله آماده می‌شوند.

گازهای خون شریانی (در سطح دریا و هوای تنفسی)
فشار نسبی اکسیژن (PaCO2) بیشتر از mmHg 80 (بیشتر از kPa 10.6)
pH ۷٫۴۵-۷٫۳۵
بی‌کربنات (HCO3) mEq/L 26-22 (mmol/L 26-22)
مقدار اکسیژن (O2CT) ۲۲-۱۵ میلی‌لیتر به ازای هر ۱۰۰ میلی‌لیتر از خون (mmol/L 9.7-6.6)
غلظت اکسیژن (O2Sat) ۱۰۰%-۹۵% (۱٫۰۰-۰٫۹۵)

مقادیر نرمال برای کودکان مقادیر مذکور برای بزرگ‌سالان متفاوت است.

غلظت اکسیژن تنفس شده (کسری از اکسیژن استنشاقی، FiO2) هم معمولاً گزارش می‌شود. این داده فقط زمانی مفید است که شما در حال اکسیژن درمانی از مخزن اکسیژن یا دستگاه هستید.

بسیاری از عارضه‌ها ممکن است سطح گاز خون را تغییر دهند. پزشک درباره نتایج غیرعادی مرتبط با علائم و سلامت شما در گذشته صحبت خواهد کرد.

چه چیزی این بر این آزمایش تأثیر می‌گذارد؟

دلایل عدم انجام آزمایش یا بی‌اعتباری نتایج عبارت‌اند از:

  • تب یا پایین بودن غیرعادی دمای بدن (هایپوترمی).
  • بیماری که بر میزان اکسیژن موجود در خون تأثیر می‌گذارد مانند آنمی (کم‌خونی) یا پلی‌سیتمی.
  • سیگار کشیدن بلافاصله قبل از انجام آزمایش یا تنفس دود سیگار، کربن مونوکسید یا برخی رنگ‌ها یا پاک‌کننده‌های جلا در محیط‌های بسته یا دارای تهویه نامطبوع.

به چه چیزی باید فکر کرد؟

  • مقادیر گاز خون شریانی به‌خودی‌خود اطلاعات کافی برای تشخیص مشکل به دست نمی‌دهند. مثلاً این اطلاعات نشان می‌دهند که سطح پایین گازهای خون شریانی در اثر مشکلات ریه یا قلب است. مقادیر گاز خون شریانی وقتی بسیار مفید هستند که با معاینه‌ها و آزمایش‌های دیگر همراه شوند.
  • آزمایش ای.بی.جی. معمولاً روی فردی انجام می‌شود که به دلیل بیماری یا جراحت شدید در بیمارستان بستری شده است. این آزمایش عملکرد ریه‌ها و کلیه‌ها و عملکرد بدن در مصرف انرژی را نشان می‌دهد.
  • آزمایش ای.بی.جی. وقتی بسیار مفید است که میزان تنفس فرد در حال کاهش یا افزایش باشد یا وقتی فرد دچار قند خون (گلوکز) بسیار بالا، عفونت شدید یا اختلال قلبی باشد.
  • اگر به چند نمونه خون نیاز باشد، تیوب باریکی (کاتتر شریانی) در شریان قرار می‌دهند تا هر زمان نیاز بود از آن خون بگیرند.

محصولات مرتبط:

دستگاه آنالایزر گازهای خونی EasyBloodGas - پایازیست آرایه دستگاه آنالایزر گازهای خونی EasyStat - پایازیست آرایه

این مطالب را نیز بخوانید:

Share this post