اندازه گیری الکترولیت های خون در برخی بیماری های خاص

اندازه گیری الکترولیت های خون در برخی بیماری های خاص

اندازه گیری الکترولیت هایی همچون Na ، K، Cl و Li در خون معمولا در بیماری هایی نظیر: دیابت کنترل نشده، COPD، بیماری های کلیوی، بیمارانی که گاواژ میشوند ، بعضی اختلالات داخلی ، تروما ، ادم و اسیدوز/آلکالوز انجام میشود.

Na:
سدیم مهمترین یون در مایع خارج سلولی است و به خاطر خاصیت احتباس دهنده آب ، ارزشمند است. مقادیر نرمال آن در خون ۱۳۵-۱۴۵ mEq/L است.
این الکترولیت در بدن نقش های زیادی اعمال میکند. از جمله : فعالیت آنزیم ها، کنترل اسمولالیته مایعات داخل عروقی، کنترل تعادل اسید و باز، هدایت ایمپالسهای عصبی ماهیچه ای از طریق پمپ سدیم (همزمان با خارج شدن پتاسیم ، سدیم وارد سلول میشود) و …
کاهش سطح Na در خون (هایپوناترمی)،در اثر از دست دهی سدیم یا احتباس آب یا هردو رخ میدهد. به عنوان مثال اسهال، استفراغ، تعریق زیاد، تزریق مداوم سرم قندی ۵% ، رژیم کم نمک، سوختگی، واکنشهای التهابی، آسیب بافت ها و …
به تفکیک وضعیت ، دلایل کاهش سدیم(هایپوناترمی) به شرح زیر است:
۱)هایپوناترمی و ورم:
نارسایی کبدی
سنروم نفروتیک
۲)هایپوناترمی و دهیدراسیون:
اسهال
بیماری ادیسون
از دست دهی نمک از کلیه
۳)هاپوناترمی در حجم نرمال خون:
اسهال و استفراغ بدنبال نوشیدن آب زیاد
مصرف ممانعت کننده های ACE
ترشح ناکافی هورمون آنتی دیورتیک
مصرف دارو
ناراحتی قفسه سینه
بیماری عصبی
افزایش سدیم میتواند بخاطر دهیدراسیون (کاهش آب بدن) ، اسهال و استفراغ شدید، بیماری احتقانی قلبی،بیماری کوشینگ، نارسایی کبدی، رژیم پر سدیم و … باشد.
K:
بدن به تغییر مقدارK بسیار حساس است. با بالا یا پایین رفتن پتاسیم، آریتمی قلبی یا آسیب های عصبی اتفاق می افتد.
مقادیر نرمال آن در خون۵- ۳٫۶ mEq/L است.
کاهش K در خون(هایپوکالمی) در شرایطی همچون کاهش دریافت غذایی و در وضعیت کاتابولیک ، اسهال، استفراغ ،سیروز کبدی و یا آسپیراسیون رخ میدهد.علاوه بر این بعضی داروها همچون داروهای مدر و شیرین بیان نیز باعث کاهش سطح پتاسیم خون میشوند.
افزایشK در خون (هایپرکالمی) در اثربیماری کلیوی، تروما ،عفونت و خون لیز شده اتفاق می افتد.مصرف داروهایی همچون ممانعت کننده های ACE نیز باعث افزایش پتاسیم میشوند.
Cl:
فعالیت Cl بیشتر در مایعات خارج سلولی است. کلر مانند سدیم، نقش مهمی در حفظ تعادل مایعات بدن دارد.این یون همچنین در حفظ تعادل اسید و باز موثر است.در بیشتر مواقع اگر مقدار سدیم نرمال باشد، مقدار کلر نیز نرمال خواهد بود. مقدار نرمال دریافت کلر ۲ گرم در روز است.
مقادیر نرمال کلر در خون ۹۵-۱۰۵ mEq/L است.

Share this post