کم‌خونی چیست؟ بیماری که باید به‌طور کامل آن را بشناسید

کم‌خونی - پایازیست

کم‌خونی چیست؟ بیماری که باید به‌طور کامل آن را بشناسید

عوامل متعددی در بروز کم‌خونی نقش دارد. گاهی این هموگلوبین توسط مغز استخوان تولید نمی‌شود و در برخی موارد این هموگلوبین‌ها به صورت خونریزی از بدن دفع می‌شوند.
آمارهای نگران‌کننده‌ای از فقر آهن و کم‌خونی، در بین ایرانی‌ها به‌خصوص خانم‌ها و دختران ایرانی به گوش می‌رسد. آن‌طور که گفته می‌شود ۵۰ درصد خانم‌های باردار و نیمی از دختران و زنان ۱۴ تا ۴۳ سال دچار کمبود آهن هستند و حدود یک سوم این افراد از کم‌خونی شدید رنج می‌برند.
کم‌خونی انواع مختلفی دارد. از کم‌خونی ناشی از فقر آهن گرفته تا تالاسمی و انواع نادر آن.

کم‌خونی چیست و چه افرادی بیشتر در معرض این مشکل قرار دارند؟

آنمی یا کم‌خونی زمانی بروز می‌کند که میزان هموگلوبین در خون پایین‌تر از حد استاندارد باشد. هموگلوبین ترکیبی پروتئینی است که وظیفه حمل اکسیژن به بافت‌های بدن را به عهده دارد. بنا بر گزارش سازمان بهداشت جهانی حدود ۲۵ درصد از مردم جهان از آنمی رنج می‌برند که نیمی از این میزان به کمبود آهن در افراد مربوط می‌شود‌. معمولاً خانم‌ها به دلیل خونریزی ماهانه، کودکان در سنین رشد و خانم‌های باردار بیشتر در معرض کم‌خونی قرار دارند.

گلبول‌های قرمز، هموگلوبین و آهن و همچنین علل بروز کم‌خونی؟

عوامل متعددی در بروز این بیماری نقش دارد، گاهی این هموگلوبین توسط مغز استخوان تولید نمی‌شود و در برخی موارد این هموگلوبین‌ها به صورت خونریزی از بدن دفع  می‌شوند.
علاوه بر این در برخی موارد از دست رفتن هموگلوبین در داخل بدن رخ می‌دهد به این ترتیب که تخریب در طحال احتباس می‌شود.

این عارضه چه نشانه‌هایی دارد؟

این عارضه چه نشانه‌هایی دارد؟ 1 - پایازیست

بیشتر افرادی که دچار آنمی جزئی هستند معمولاً متوجه آن نمی‌شوند. شدت و میزان علائم بستگی به شدت، نوع و سرعت بروز کم‌خونی دارد. اگر کم‌خونی به‌تدریج بروز کند‌، فرد به مرور با علائم حاصله تطابق پیدا می‌کند و دیرتر متوجه مشکل شده و دیرتر به پزشک مراجعه می‌کند، اما به‌طور کلی کم‌خونی خود را با نشانه‌هایی مثل ضعف، خستگی، افزایش ضربان قلب، تنگی‌نفس، رنگ‌پریدگی، سردرد، سرگیجه، افت فشار و … نشان می‌دهد.
البته در برخی انواع این بیماری علائمی مثل درد در شکم، کمر یا سینه، اخلالات دید، زردی و تورم اعضای بدن نیز دیده می‌شود. توجه داشته باشید کم‌خونی در افراد سالمند خطر مرگ ناشی از بیماری، سکته قلبی یا سکته مغزی را افزایش می‌دهد.

این عارضه چه نشانه‌هایی دارد؟ 2 - پایازیست

کم‌خونی ناشی از فقر آهن :

این نوع کم‌خونی شایع‌ترین نوع کم‌خونی است که ۵۰ در صد آنمی‌های تشخیص داده شده را در برمی‌گیرد. کاهش میزان آهن می‌تواند ناشی از خونریزی به دلیل عادت ماهانه شدید یا طولانی‌مدت خانم‌ها، فیبروم رحم، سرطان کولون یا مصرف منظم آسپرین و همچنین داشتن تغذیه‌ای فقیر از آهن باشد. کم‌خونی ناشی از فقر آهن اندازه گلبول‌های قرمز تغییر کرده و کوچک‌تر از حد معمولی می‌شوند .
مصرف مواد غذایی سرشار از آهن مانند گوشت قرمز، ماهی، گوشت پرندگان، تخم‌مرغ و مواد غذایی غنی شده از آهن می‌تواند از بروز این نوع کم‌خونی تا حدودی پیشگیری کند .
مصرف ویتامین C جذب آهن را بالا می‌برد. گاهی این نوع کم‌خونی به دلیل عدم توانایی بدن در جذب آهن نیز بروز می‌کند که می‌تواند ناشی از وجود بیماری‌هایی مانند بیماری سلیاک (عدم تحمل گلوتون) باشد. در افرادی که جراحی معده برای کاهش سطح جذب و ایجاد کاهش وزن انجام داده‌اند، نیز جذب آهن به‌شدت کاهش پیدا می‌کند .
چای، قهوه، شیر، فیبر بالای غذا، مکمل‌های کلسیم، روی، مس و نیز آنتی‌اسیدها، رانیتیدین و امپرازول و ترکیبات مشابه، داروهای درمان پوکی استخوان نیز جذب آهن را کم می‌کنند و این لزوم رعایت فاصله مناسب استفاده از این داروها و مواد غذایی را نشان می‌دهد.
کم‌خونی ناشی از کمبود ویتامین B12 با اسید فولیک (ویتامین  B9) بروز می‌کند که در مورد اول کم‌خونی می‌تواند ناشی از کمبود جذب این ویتامین به دلیل التهاب‌ها و جراحی‌های معده و روده، برخی داروها و عفونت‌ها، رژیم‌های غذایی به‌ویژه گیاه‌خواری با وجود یک بیماری خود ایمنی به نام آنمی کشنده یا پرنیسیوز باشد .
این کم‌خونی عوامل مادرزادی نیز دارد که نادر است. یکی از علائم مهم این آنمی علائم عصبی است.
اگر این مشکل به‌موقع درمان نشود امکان بروز اختلالات حرکتی، عدم تعادل و اختلال کنترل ادرار و مدفوع نیز وجود دارد که جزو مشکلات غیرقابل برگشت هستند. از طرف دیگر کاهش جذب ویتامین B12 در سنین بالا  و مصرف برخی داروها نیز عوامل بروز این نوع آنمی را افزایش می دهند.
کمبود ناشی از اسید فولیک نیز به دلیل افزایش نیاز در دوران رشد، دوران بارداری، حتی بیماری، عدم مصرف سبزیجات تازه، مشکلات جذب در بیماری‌های گوارشی مثل سلیاک، جراحی روده کوچک یا به دنبال مصرف برخی داروها (مانند برخی داروهای ضدصرع) بروز می‌کند.

کم‌خونی ناشی از بیماری‌های مزمن :

برخی از بیماری‌های مزمن و گاهی درمان آن‌ها باعث میزان گلبول‌های قرمز خون می‌شود. انواع سرطان، بیماری‌های عفونی مثل ایدز، سل و بیماری‌های التهابی مثل آرتریت روماتوئید، لوپوس، کرون، بیماری‌های کبدی، کم‌کاری تیروئید می‌توانند روی فعالیت مغز استخوان تاثیر گذاشته و عاملی برای بروز این بیماری شوند.
نارسایی کلیوی نیز باعث کم‌خونی می‌شود، چون کلیه‌ها هورمونی به نام اریتروپروتئین تولید می‌کنند که باعث تنظیم میزان گلبول‌های قرمز می‌شود.

کم‌خونی ناشی از خونریزی :

از دست دادن خون زیاد به دلیل مشکلاتی مثل تصادف شدید، عمل جراحی، زایمان و ….. با سرعت بیشتر کم‌خونی می‌آورد.
برخی مشکلات دستگاه گوارشی مانند زخم‌های گوارشی، پولیپ‌های روده یا سرطان کولورکتال و …. نیز به بروز کم‌خونی منجر می‌شود.

تالاسمی:

از شایع‌ترین علل کم‌خونی‌های مادرزادی است که شامل طیفی از بیماری‌ها از کم‌خونی خفیف در نوع مینور تا شدید در نوع ماژور و نیازمند تجویز مداوم خون می‌باشد.
در این نوع کم‌خونی گلبول‌های قرمز اغلب کوچک شده‌اند در صورت تاخیر درمان مناسب، بیمار دچار تغییر شکل‌های استخوانی، اختلالات رشدی و کارکرد هورمونی و در انواع شدید آن ازدیاد آهن بدن می‌شود.

با چه روش‌هایی می‌شود کم‌خونی را درمان کرد؟

با چه روش‌هایی می‌شود کم‌خونی را درمان کرد؟ - پایازیست

درمان کم‌خونی با توجه به انواع آن متفاوت است. کم‌خونی ناشی از فقر آهن با مصرف مکمل آهن و کم‌خونی مگالوبلاستیک (کمبود ویتامین B12 یا اسید فولیک) با تجویز ویتامین B12 و فولیک اسید قابل کنترل است. قطع مصرف داروهای ایجادکننده کم‌خونی و جایگزین کردن آن‌ها با داروهای مناسب نیز از جمله روش‌های مقابله با کم‌خونی است .
خانم‌هایی که دچار خونریزی شدید ماهانه می‌شوند، باید از نظر وجود بیماری‌های زنان بررسی شده و در صورت نبود مشکل حتماً ترکیبات آهن مناسب جهت پیشگیری از ایجاد فقر آهن دریافت کنند. در خصوص کم‌خونی ناشی از بیماری‌های مزمن لازم است که ابتدا بیماری زمینه‌ای درمان و کنترل شود. از استروئید و درمان‌های سرکوب‌گر ایمنی در درمان برخی از انواع کم‌خونی‌های همولیتیک استفاده می‌شود.
در کنترل دردهای ناشی از کم‌خونی داسی‌شکل، مصرف داروهای مسکن کاربرد دارد. در برخی موارد کم‌خونی، تزریق خون، اریتروپویتین یا پیوند مغز استخوان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۱۰ راهکار برای مقابله با آنمی:

یکی از بیماری‌های رایج امروزی آنمی است که ارتباط مستقیمی با تغذیه دارد، اما علاوه بر تغذیه می‌توان از طریق درمان گیاهی این بیماری را مهار کرد.
افنستین، گیاهی است شفابخش که هم به‌طور وحشی می‌روید و هم آن را کشت می‌کنند و به‌راحتی می‌توانید آن را از عطاری‌ها تهیه کنید. ۵ تا ۶ گرم از برگ این گیاه را در یک لیتر آب جوش بریزید و چند دقیقه آن را بجوشانید و بعد بگذارید خنک شود.
آن را صاف کرده و با کمی عسل شیرین کرده و قبل از نهار و شام یک فنجان از آن را میل کنید. این جوشانده برای درمان کم‌خونی و لاغری بسیار موثر است. انگور به علت داشتن آهن، منگنز و منیزیم برای درمان کم‌خونی بسیار موثر است: البته انگور شیرین با پوست نازک.
نوشیدن روزانه ۳ تا ۵ فنجان شربت بارهنگ کم‌خونی را از بین می‌برد.
۲۰ گرم از آب تره را با عسل مخلوط کرده و روزانه ۲ تا ۳ فنجان از آن را میل کنید که درمان کامل و خوبی برای کم‌خونی است.
۲۰ گرم جو پوست کنده را در یک لیتر آب سرد بریزید و بجوشانید و آب اول آن را دور ریخته و دوباره یک لیتر آب روی آن بریزید و یک ربع بجوشانید و صاف کنید و پس از هر وعده غذا یک فنجان از آن را بنوشید.
کسانی که دچار این عارضه هستند یک روز در میان بعد از وعده غذایی پنج، شش عدد فندق خام بخورند.
برگ‌های کلم سبز و قرمز خام را به صورت سالاد قبل از هر وعده غذایی میل کنید. برگ‌های کلم دارای کلسیم و گوگرد فراوان بوده و بسیار برای کم‌خونی مفید است.
جوشانده برگ یا پوست گردو بهترین دارو برای کم‌خونی است.
۲۰ تا ۳۰ گرم از برگ‌های خشک گزنه را در نیم لیتر آب یرد بریزید و ۳ تا ۵ دقیقه بجوشانید و سپس ۱۰ دقیقه کنار بگذارید تا دم بکشد‌، بعد آن را صاف کنید و روزی ۳، ۴ بار و هر بار یک فنجان از آن را بنوشید که برای کم‌خونی بسیار موثر است.
حدود ۵ گرم از ریشه خشک ریواس را به صورت پودر در آورید و داخل یک لیوان آب ولرم حل کرده و با عسل شیرین کنید و خوب هم بزنید و هر روز یک فنجان از آن را میل کنید.

محصولات مرتبط:

الکترولیت آنالایزر شرکت MEDICA به نام EasyLyte یک دستگاه کاملاً اتوماتیک می باشد و از تکنولوژی ISE برای اندازه گیری الکترولیت استفاده می کند و در تشخیص بیماری کم‌خونی مفید واقع می‌شود.

دستگاه آنالایزر گازهای خونی EasyStat - پایازیست آرایه

این مطالب را نیز بخوانید:

Share this post